Westeros

Z Wiki Westeros
Skocz do: nawigacja, szukaj
Położenie Westeros na mapie Znanego Świata
Mapa Westeros z zaznaczonymi granicami wewnętrznymi

Westeros to jeden z czterech znanych kontynentów znanego świata, obok Essos, Sothoryos i Ulthos. Większość jego powierzchni zajmuje twór polityczny znany jako Siedem Królestw, zaś północne krańce za Murem zamieszkują Wolni Ludzie. Najbliższą do Westeros zagraniczną nacją są Wolne Miasta, zbiór niezależnych miast-państw za Wąskim Morzem w zachodnim Essos. Na południe od Westeros leżą Wyspy Letnie.

Geografia

Zobacz też: Siedem Królestw

Kontynent Westeros jest wydłużony i stosunkowo wąski z kształtu, rozciąga się od Dorne na południu po Krainy Wiecznej Zimy na dalekiej północy, gdzie znaczna część terenów pozostaje nieskartografowana z powodu ekstremalnie niskich temperatur i nieprzyjaznych mieszkańców znanych jako Dzicy.

Według na wpół kanonicznych źródeł, Westeros rozmiarami zbliżone jest do Ameryki Południowej. Choć na mapach w samych książkach nie podano skali, George R. R. Martin stwierdził, że Mur ma długość stu lig anglosaskich (trzystu mil). Oznacza to, że rozciągłość kontynentu wynosi około 3,000 mil z północy na południe i mniej więcej 900 mil ze wschodu na zachód w najszerszym miejscu.

Wschodnią granicą Westeros jest Wąskie Morze; za jego wodami leży wschodni kontynent Essos i łańcuch wysp znanych jako Stopnie. Na południu znajduje się Morze Letnie, na którym leżą Wyspy Letnie.

Północne ziemie Westeros są zaludnione mniej licznie niż południowe, mimo że są zbliżone rozmiarami. Pięć największych miast na kontynencie to w kolejności malejącej: Królewska Przystań, Stare Miasto, Lannisport, Gulltown, i Biały Port.

Westeros oryginalnie było podzielone na kilka niezależnych królestw, nim skonsolidowano je w wyniku Podboju Aegona. Po tej wojnie i ostatecznej inkorporacji Dorne, wszystkie regiony na południe od Muru zostały zjednoczone pod panowaniem rodu Targaryenów w nację znaną jako Siedem Królestw.

Za Murem

Główny artykuł: Za Murem

Najbardziej na północ wysunięty region Westeros, rozciągający się od Muru na północ po ziemie leżące za granicami znanych map, znane jako Krainy Wiecznej Zimy. Większość jego powierzchni porasta Nawiedzony Las, pokrywa go też sieć rzek i jezior. W górach o nazwie Mroźne Kły chronią się dziwne bestie. Daleka północ charakteryzuje się ekstremalnie surowym klimatem, dlatego jej mieszkańcy są nieliczni i żyją w małych wioskach. Ziemie te są w większości dzikie i nieskartografowane.

George R. R. Martin stwierdził, że ziemie za Murem stanowią znaczną część Westeros, wielkością przypominając Kanadę.

Północ

Główny artykuł: Północ

Północ to największy region, powierzchnią niemal dorównuje wszystkim pozostałym razem wziętym. Jest rzadko zaludniona, znaczną część jej obszaru stanowią rozległe pustkowia, lasy, wzgórza porośnięte sosnami i góry o szczytach pokrytych śniegiem. Właśnie tu znajduje się jednak również jedno z pięciu największych miast Westeros, Biały Port. Dla klimatu Północy charakterystyczne są ostre zimy, śnieg okazjonalnie pada nawet latem. Północną granicę regionu stanowi Dar, ziemie Nocnej Straży. Południowa biegnie wzdłuż Przesmyku, bagnistego przewężenia, oddzielającego Północ od południowych królestw. Wąskość przesmyku i trudny teren czynią z niego naturalną barierę, która chroni region przed najazdami.

Władzę sprawowali na niej Starkowie z Winterfell, początkowo jako Królowie Północy, potem jako lordowie i Namiestnicy Północy, przez tysiące lat. Jest znacznie rzadziej zaludniona niż południowe części Westeros. Większość jej mieszkańców wciąż wyznaje wiarę w Starych Bogów, choć niektórzy, głównie wokół Białego Portu, przyjęli religię Siedmiu. Bękarty z Północy otrzymują nazwisko Snow.

Żelazne Wyspy

Główny artykuł: Żelazne Wyspy
Mapa topograficzna; Tear ©

Żelazne Wyspy to archipelag wysp leżący na zachodnim wybrzeżu Westeros w Zatoce Żelaznych Ludzi. W jego skład wchodzi siedem głównych wysp, między innymi Pyke, Wielka Wyk, Stara Wyk i Harlaw. Gleba wysp jest jałowa, choć występują na nich różnego rodzaju złoża, a tym żelaza i ołowiu. Mieszkańcy tych surowych ziem są znani jako Ludzie Żelaza w pozostałych częściach Westeros, a sami siebie nazywają Żelaznymi Ludźmi (dosłownie "Zrodzonymi z Żelaza").

Żelaznymi Wyspami rządzą Greyjoyowie z Pyke, których elekcji dokonali sami mieszkańcy po wymarciu rodu Czarnego Harrena w wyniku Podboju. Przed przybyciem Aegona Zdobywcy Żelaźni Ludzie władali Dorzeczem i znaczną częścią zachodniego wybrzeża Westeros. Mieszkańcy wysp to ludzie morza, a ich wyższość w zarządzaniu flotą przez lata była niedościgniona. Andalska Wiara w Siedmiu nie zdobyła wśród Żelaznych Ludzi większej popularności, ponieważ są bardzo oddani swojej narodowej religii Utopionego Boga. Bękarty z Żelaznych Wysp otrzymują nazwisko Pyke.

Dorzecze

Główny artykuł: Dorzecze

Położone na południe od Przesmyku Dorzecze to żyzne ziemie leżące między Czerwonymi, Zielonymi i Niebieskimi Widłami Tridentu, obejmujące też Oko Boga i znaczną część Czarnego Nurtu. Jest to domena Tullych z Riverrun. W czasie Podboju władał nim ród Hoareów z Żelaznych Wysp (przysługiwał im tytuł Król Wysp i Rzek). Tully'owie nigdy nie byli królami Dorzecza, ale zbuntowanymi lordami, którzy przeszli na stronę Aegona Zdobywcy. Choć w regionie tym nie ma dużych miast, istnieją w nim znaczące ośrodki urbanizacji, takie jak Staw Dziewic i Fairmarket. Bękarty z Dorzecza otrzymują nazwisko Rivers.

Dolina Arrynów

Główny artykuł: Dolina

Dolina leży na wschód od Dorzecza i jest niemal w całości otoczona przez Góry Księżycowe. Składa się z rozległych łańcuchów górskich, ludzie zaś zamieszkują doliny między nimi oraz wybrzeża. Terytorium Doliny obejmuje także miasto Gulltown, Paluchy oraz liczne wyspy w zatoce i na Wąskim Morzu.

Dolina pozostaje pod władzą rodu Arrynów, jednej z najstarszych andalskich rodzin szlacheckich, niegdyś dynastii, do której przynależał tytuł Króla Gór i Doliny. Ich siedziba Orle Gniazdo to zamek położony wysoko w górach, mały, ale niemożliwy do zdobycia. Jedyną drogą wiodącą na szczyt jest zdradliwa kozia ścieżka. Z powodu występujących w Dolinie ostrych zim w niektórych okresach podróże przez góry są niewykonalne, a zbuntowane Górskie Klany czynią je jeszcze bardziej niebezpiecznymi. Mieszkańcy regionu znani są jako Ludzie Doliny. Bękarty urodzone w Dolinie Arrynów otrzymują nazwisko Stone.

Krainy Zachodu

Główny artykuł: Krainy Zachodu

Krainy Zachodu to ziemie leżące na zachód od Dorzecza i na północ od Reach. Jest to jeden z mniejszych regionów, posiada jednak wiele spośród najbogatszych złóż złota i srebra na kontynencie.

Krainami Zachodu włada ród Lannisterów z Casterly Rock, dawniejsi Królowie Skały. Mieszkańców tego regionu często nazywa się "ludźmi zachodu". Lannisport, leżący tuż przy Casterly Rock, jest najważniejszym miastem dzielnicy i jednym z najbardziej znaczących portów Westeros. Bękarty z Zachodu otrzymują nazwisko Hill.

Włości Korony

Główny artykuł: Włości Korony

Włości Korony to ziemie rządzone bezpośrednio przez Władcę Siedmiu Królestw. Leżą na południe od Doliny Arrynów, południowy-wschód od Dorzecza, na wschód od Krain Zachodu i na północ od Reach oraz Krain Burzy. Obejmują Królewską Przystań i otaczające ją tereny, w tym miasta Duskendale i Rosby. Na północy regionu znajduje się Szczypcowy Przylądek oraz kilka wysp na Wąskim Morzu i u ujścia Czarnego Nurtu, takich jak Smocza Skała, Driftmark i Szczypcowa Wyspa. Bękarty z Włości Korony otrzymują nazwisko Waters.

Reach

Główny artykuł: Reach

Reach to największy z wyjątkiem Północy region Westeros; obejmuje najżyźniejsze gleby kontynentu oraz liczne gęsto zaludnione wsie i miasta.

Włada nim ród Tyrellów z Wysogrodu. Tyrellowie przed Podbojem byli zarządcami Gardenerów, Królów Reach. Po śmierci ostatniego Gardener na Polu Ognia poddali Wysogród Aegonowi, który nagrodził ich za to zamkiem i tytułem Najwyższego Lorda Manderu. Chorąży Tyrellów często walczą na południu z Dornijczykami. Ziemie graniczne między tymi dzielnicami, znane jako Dornijskie Pogranicze, są od północy zamieszkane przez wiernych Tyrellom lordów Pogranicza. Czołowym miastem Reach jest Stare Miasto. Jest to najstarsze miasto na kontynencie, siedziba Cytadeli maesterów, i dawne centrum wiary w Siedmiu. Bękarty z Reach otrzymują nazwisko Flowers.

Krainy Burzy

Główny artykuł: Krainy Burzy

Krainy Burzy, położone na południe od Królewskiej Przystani, sięgają do Morza Dornijskiego, graniczą z Zatoką Rozbitków na wschodzie i z Reach na zachodzie. Jest to jeden z mniejszych regionów Westeros, ziemia surowych gór, skalistych wybrzeży i zielonych lasów.

Przed podbojem Aegona dzielnicą rządzili Królowie Burzy, a po nim Baratheonowie, bękarci krewniacy Targaryenów. Region ten obejmuje Dornijskie Pogranicze, które od niepamiętnych czasów pozostawało pod władzą Królów Burzy, zamieszkują je zaś pomniejsi Lordowie Pogranicza. Pogranicze było sceną częstych walk między Krainami Burzy, Reach i Dorne do czasu inkorporacji Dorne do Siedmiu Królestw. Bękarty z Krain Burzy otrzymują nazwisko Storm.

Dorne

Główny artykuł: Dorne

Dorne to najbardziej na południe wysunięty region Westeros. Rozciąga się od Czerwonych Gór Dornijskiego Pogranicza to południowego brzegu Westeros. Jest najgorętszym z królestw i obejmuje jedyną pustynię na kontynencie. Dornijczycy także mają reputację ludzi o gorącym temperamencie. Wyróżniają się na tle innych mieszkańców Westeros etnicznie i kulturowo z powodu historycznej inwazji Rhoynarów na Dziesięciu Tysiącach Okrętów. Ich kuchnia, typ urody i styl architektury przypomina śródziemnomorską kulturę Grecji i Turcji, w odróżnieniu od innych królestw, wzorowanych na Europie Zachodniej. Mieszkańcy Dorne zaadoptowali także wiele rhoynarskich zwyczajów, takich jak równouprawnienie płci w kwestii dziedziczenia.

Dorne było jedynym królestwem, które obroniło się przed podbojem Aegona. Dołączyło do Siedmiu Królestw przez dynastyczne małżeństwo, ponad stulecie po inwazji Targaryenów. Osiągnięcie to pozwoliło Dorne zachować pewną suwerenność. Lordowie z panującego rodu Martellów wciąż w rhoynarskim stylu używają tytułów "Książąt" i "Księżniczek". Bękarty z Dorne otrzymują nazwisko Sand.

Klimat i pory roku

Klimat Westeros jest zróżnicowany: od jałowych, suchych pustyń na dalekim południu po zimne, surowe lodowe pustkowia w Krainach Wiecznej Zimy na północnych krańcach.

W Westeros podobnie jak w Essos występują ekstremalnie długie pory roku, których czas trwania waha się, zwykle osiągając przynajmniej kilka lat. Maesterzy starają się przewidzieć długość pór roku, monitorując temperatury i długość dni. Doradzają potem, kiedy należy obsiewać pola, kiedy zaczynać zbiory i ile prowiantu trzeba zmagazynować. Jednak ponieważ zmienność pór roku jest kompletnie przypadkowa, na ich obliczeniach nie można polegać.

Na początku Gry o Tron mieszkańcy Westeros cieszą się niezwykle długim, trwającym dziesięć lat latem pokoju i dostatku, dlatego wielu obawia się, że nadchodząca zima będzie przynajmniej równie długa i bardzo ostra. Koniec długiego lata zostaje potwierdzony na początku Uczty dla Wron, wraz z przybyciem białych kruków z Cytadeli. Oficjalne ogłoszenie początku zimy ma miejsce w epilogu Tańca ze Smokami.

Zima oznacza, że dni skracają się. George R. R. Martin stwierdził, że przyczyną nietypowego klimatu tego świata było zjawisko magiczne i że zostanie to wyjaśnione na końcu sagi. [1]

Znane daty trwania pór roku

Pora roku Okres Uwagi
Wiosna Nieznany Książę Baelon Targaryen rodzi się wiosną i otrzymuje przydomek Wiosenny Książę.
Zima Nieznany Księżniczka Gael Targaryen rodzi się zimą i otrzymuje przydomek Zimowe Dziecko.
Lato Nieznany > 99AC > Nieznany Księżniczka Gael Targaryen umiera, prawdopodobnie na letnią gorączkę.
Wiosna Nieznany > 120AC > Nieznany 120 AC zwany jest Rokiem Czerwonej Wiosny. Tego roku umierają Laena i Laenor Velaryon.
Jesień Nieznany - 130AC .
Zima 130AC - 135AC Zima rozpoczyna się w środku Tańca Smoków, stwarzając brutalne warunki życia w królestwie, już i tak wyniszczonym wojną domową. Zima ta była okrutna i długa, trwała sześć lat.
Wiosna 209AC - 210AC W królestwie rozprzestrzenia się Wielka Wiosenna Zaraza.
Lato 210AC > 211AC > Nieznany Po Wielkiej Wiosennej Zarazie nastąpiło lato, przynosząc dwa lata katastrofalnej suszy.
Lato 224AC/225AC - 230AC/231AC Za panowania króla Maekara I (221AC - 233AC) następuje siedmioletnie lato. Po nim przychodzi krótka jesień i strasznie długa zima, która rozpoczęła się w 231AC. Dokładna data rozpoczęcia lata jest nieznana.
Jesień 230AC/231AC Dokładna dana jej rozpoczęcia jest nieznana. Zima nadeszła w 231AC.
Zima 231AC - 236AC Niezwykle okrutna zima, bardzo przypominająca tę z lat 130AC - 135AC.
Wiosna 236AC - Nieznany 236AC jest znany jako Czerwona Wiosna.
Zima Nieznany > 253AC > Nieznany W Królewskiej Przystani odbywa się zimowy turniej.[2]
Zima 272AC - 274AC W środku trzyletniej zimy rodzi się Tyrion Lannister. Do 298 AC Tyrion przeżył osiem lub dziewięć zim włączając tę, nie są znane jednak dokładne daty rozpoczęcia i długość trwania pozostałych.[3]
Zima 280AC - 282AC > Nieznany[4] Rok Fałszywej Wiosny, 281AC, był rokiem, w którym większość mieszkańców Westeros uwierzyło, że zima się skończyła, mimo że Cytadela nie wysłała jeszcze białych kruków. Fałszywa Wiosna trwała niecałe dwa miesiące, a pod koniec 281 AC zima powróciła z całą mocą. Ostatniego dnia roku 281 AC w Królewskiej Przystani zaczął padać śnieg, niemal nie przestając przez kolejne dwa tygodnie, w wyniku czego Czarny Nurt zamarzł.
Lato Nieznany > 284AC > Nieznany Do czasu narodzin księżniczki Daenerys Targaryen w 284AC rozpoczęło się już lato.[5]
Lato 288AC - 299AC Najdłuższe znane lato w historii, trwało 10 lat, 2 miesiące i 16 dni.[6]
Jesień 299AC - 300AC .
Zima 300AC - teraz Do czasu przybycia białego kruka z Cytadeli, w stolicy zaczyna już padać śnieg.[7]

Biologia i antropologia

Gatunki rozumne

  • Ludzie - zdają się być niemal tacy sami, jak ludzie na Ziemi, można jednak zauważyć kilka znaczących różnic. Członkowie rodzin szlacheckich wykazują zadziwiająco silne skłonności do posiadania wspólnych cech. Wygląda na przykład na to, że wszyscy Lannisterowie żyjący na przestrzeni kilkuset lat byli blondynami. Niektóre cechy fizyczne ludzi w naszym świecie są niezwykle rzadkie lub nie występują: Targaryenowie często mają włosy koloru platyny i fioletowe oczy, zaś potomkowie Ghiscarczyków miewają czarno-czerwone włosy. Ponadto ludzie w Westeros mają tendencję do wzrostu znacznie wyższego, niż w osiągali członkowie znanych cywilizacji średniowiecza: wielu mężczyzn osiąga ponad sześć stóp (prawie 183cm), a za nienaturalnie wysokie uchodzą dopiero osoby o wzroście przynajmniej siedmiu stóp (ok. 213cm). Mieszkańcy Westeros w większości wykazują cechy rasy europeidalnej, różniąc się w zależności od regionu. W odróżnieniu od nich ludzie z Wysp Letnich i Sothoryos przypominają negroidów, a rdzenni mieszkańcy innych regionów uniwersum odzwierciedlają różne inne rasy znane z prawdziwego świata. Trzy główne grupy etniczne, od których wywodzą się ludzie z Westeros to Andalowie, Pierwsi Ludzie i Rhoynarowie.
  • Olbrzymy - olbrzymie, kudłate humanoidy o inteligencji nieco niższej od ludzkiej, nieco przypominające dwunożne małpy naczelne. Jest to ginący gatunek, występują wyłącznie w lasach na dalekiej północy, za Murem. Do walki ruszają na mamutach, dzierżąc nieobrobione pałki, nieco większe od kłód. Używają wyłącznie Starego Języka Pierwszych Ludzi.
  • Dzieci Lasu - autochtoniczni mieszkańcy Westeros, często wspominani, nie widziano ich jednak od tysięcy lat. Są rasą maleńkich humanoidów, mroczną i piękną, posiadającą tajemniczą moc władania snami i naturą. Według źródeł w bitwach używali broni z obsydianu i łuków z czardrewna. Do teraz zachowało się niewiele z ich dorobku, nie licząc religii bezimiennych bogów natury, wciąż wyznawanej powszechnie na Północy, a także ocalałych czardrzew.
  • Inni - tajemnicza i najwyraźniej wroga rasa istot występujących za Murem. Spotykani są tylko w nocy i przynoszą ze sobą nienaturalne zimno. Są wysocy, wychudzeni, o oczach w kolorze błękitu tak głębokiego, że pali jak ogień. Noszą zbroje zmieniające barwę przy każdym kroku i dzierżą cienkie, kryształowe miecze, tak zimne, że mogą rozbić żelazo na drzazgi. Poruszają się bezszelestnie, zaś ich głos brzmi jak pękający lód. Stworzenia, które zginą z ich ręki, ożywają jako upiory, nieumarłe zombie o świecących, niebieskich oczach. Inni są podatni na zranienie bronią ze smoczego szkła, które z łatwością przebija ich zbroje. Umierając, zdają się topnieć w kałużę ekstremalnie zimnej cieczy.

Zwierzęta

Główny artykuł: Bestiariusz

Niektóre spośród gatunków zwierząt zamieszkujących bardzo przypomina megafaunę plejstocenu na Ziemi lub nawet zwierzęta znane z historii średniowiecza.

  • Żubry - olbrzymi krewniacy buków. Często wykorzystywane jako symbol ogromu, siły i głupoty. Mityczny bohater Clarence Crabb dosiadał właśnie żubra, co miało wskazywać na jego dzielność.
  • Wilkory - krewniacy wilków, bardziej przypominające swój wymarły odpowiednik z prawdziwego świata: olbrzymie, silne, w dojrzałym wieku osiągające wzrost kuca. Prawie nie widuje się ich na południe od Muru.
  • Jaszczurolwy - masywne, zamieszkujące bagna gady spotykane w Przesmyku, najprawdopodobniej są to olbrzymie krokodyle.
  • Mamuty - gatunek z dalekiej północy, zapewne jedyne gruboskórne zwierzęta w Westeros. Olbrzymy wykorzystują je jako wierzchowce.

Inne zwierzęta zdają się być zmodyfikowanymi wersjami współczesnych gatunków lub też nie mają odpowiedników w prawdziwym świecie.

  • Krakeny - olbrzymie kałamarnice, podobno są w stanie wciągnąć pod wodę statek wielorybniczy. Zdecydowanie uznawane za stworzenia mityczne.
  • Mantykory - małe stworzenia, które po zwinięciu wyglądają jak skarabeusze. Mają złośliwe pyski nieco przypominające ludzkie twarze. Ich kolce zawierają śmiertelnie niebezpieczny jad. Mantykory prawdopodobnie pochodzą zza Wąskiego Morza.
  • Kruki - fizycznie podobne do zwykłych ziemskich kruków, w Westeros wykorzystywane są jak gołębie pocztowe - do przesyłania wiadomości między zamkami. Zwykle maester każdego zamku zajmuje się jego własnym stadkiem kruków. Maesterzy z Cytadeli hodują rasę olbrzymich, białych kruków, które podobno są inteligentniejsze od zwyczajnych. Niektóre kruki potrafią naśladować ludzką mowę jak papugi.
  • Cieniokoty - ogromne, drapieżne koty o czarnym futrze w białe pręgi, ich naturalnym środowiskiem są regiony górskie. Ich skóry są wysoko cenione.
  • Zorsy - czarno-białe, pręgowane konie, zapewne wzorowane na zebrach, przywożone do Westeros przez niektórych obcokrajowców i używane jako wierzchowce.
  • Smoki - dzikie, magiczne istoty, nie pochodzą z Westeros, ale zostały sprowadzone z Valyrii przez Targaryenów. Ostatni smok padł ponad sto lat temu i rasa uznawana jest za wymarłą.
  • Jednorożce - wielkie zwierzęta przypominające kozy, mają na głowach pojedynczy, długi róg.

Historia

Główny artykuł: Linia czasu najważniejszych wydarzeń

Przypisy

Ta strona zawiera treści z angielskiej Wikipedii. Pierwotna treść była w Westeros. Lista autorów jest dostępna w historii strony of Westeros. Podobnie jak w Wiki Westeros, zawartość Wikipedia dostępna jest pod GNU Free Documentation License.

  1. Sugerowano, że przyczyną anomalii były wydarzenia sprzed ośmiu tysięcy lat, gdy Westeros najechali Inni. Zapadła wtedy Długa Noc, która trwała całe pokolenie.
  2. Nawałnica Mieczy, Rozdział 67, Jaime VIII.
  3. Gra o Tron, Rozdział 21, Tyrion III.
  4. W 281 AC zima trwała już blisko dwa lata. Trwałaby jeszcze w 282 AC
  5. Gra o Tron, Rozdział 3, Daenerys I.
  6. Starcie Królów, Prolog.
  7. Taniec ze Smokami, Epilog.